Incoterms Nedir?
Incoterms (International Commercial Terms), uluslararası ticarette satıcı ve alıcının sorumluluklarını, risk ve masrafların paylaşımını belirleyen standart kurallar bütünüdür. 1936 yılında Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından oluşturulan Incoterms, 2020 yılında güncellenmiştir ve dünya genelinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Incoterms’in Önemi
Uluslararası ticarette teslim şekilleri ve sorumluluklar net olarak belirtilmezse, taraflar arasında anlaşmazlıklar, mali kayıplar ve hukuki sorunlar yaşanabilir. Incoterms, bu riskleri minimize eder ve işlem süreçlerini standartlaştırır.
- Risk Dağılımı: Satıcı ve alıcı arasındaki riskler belirlenir.
- Maliyet Dağılımı: Nakliye, sigorta ve gümrük masraflarının hangi taraf tarafından karşılanacağı netleşir.
- Uluslararası Uyum: Tüm dünya genelinde geçerlidir, farklı hukuk sistemlerinde anlaşmazlık riskini azaltır.
Temel Incoterms Teslim Şekilleri
1. EXW (Ex Works / İşyerinde Teslim)
Satıcı, malı kendi işyerinde hazırlar ve alıcının teslim alması ile sorumluluk biter. Nakliye, sigorta ve ihracat işlemleri tamamen alıcıya aittir.
2. FCA (Free Carrier / Taşıyıcıya Teslim)
Satıcı, malı belirlenen taşıyıcıya teslim eder. Risk, taşıyıcıya teslim anında alıcıya geçer. Nakliye ve sigorta genellikle alıcı sorumluluğundadır.
3. CPT (Carriage Paid To / Taşıma Ücreti Ödenmiş Olarak Teslim)
Satıcı, belirlenen varış noktasına kadar taşıma ücretini öder, ancak risk, mal taşıyıcıya teslim edildiğinde alıcıya geçer.
4. CIP (Carriage and Insurance Paid / Taşıma ve Sigorta Ödenmiş Olarak Teslim)
Satıcı, taşıma ve sigorta masraflarını öder. Risk, taşıyıcıya teslim anında alıcıya geçer. Sigorta minimum kapsamda sağlanır, ek güvence alıcı tarafından alınabilir.
5. DAP (Delivered at Place / Belirlenen Yerde Teslim)
Satıcı, malı belirlenen varış noktasına getirir ve gümrük işlemleri dahil değildir. Risk ve masraflar varış noktasına kadar satıcıya aittir.
6. DPU (Delivered at Place Unloaded / Yük Boşaltılmış Olarak Teslim)
Satıcı, malı varış noktasında boşaltır. Tüm risk ve masraflar satıcıya aittir. Bu yöntem, özellikle lojistik ve depolama süreçleri açısından önemlidir.
7. DDP (Delivered Duty Paid / Gümrük Vergileri Ödenmiş Teslim)
Satıcı, malı varış noktasına kadar tüm masrafları ve gümrük vergilerini ödeyerek teslim eder. Risk, alıcıya mal teslim edildiğinde geçer. Bu yöntem alıcı için en güvenli olanıdır.
8. FAS (Free Alongside Ship / Geminin Yanında Teslim)
Denizyolu taşımacılığında kullanılır. Satıcı, malı geminin yanına getirir ve risk alıcıya geçer. Nakliye ve sigorta alıcı sorumluluğundadır.
9. FOB (Free On Board / Gemide Teslim)
Satıcı, malı gemiye yükler. Risk, mal gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Denizyolu taşımacılığında yaygın olarak kullanılır.
10. CFR (Cost and Freight / Maliyet ve Navlun Ödenmiş Teslim)
Satıcı, malın varış limanına kadar taşıma ücretini öder. Risk, mal gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Sigorta alıcı sorumluluğundadır.
11. CIF (Cost, Insurance and Freight / Maliyet, Sigorta ve Navlun Ödenmiş Teslim)
Satıcı, taşıma ve minimum sigorta masraflarını öder. Risk, mal gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Genellikle denizyolu ticaretinde tercih edilir.
Incoterms Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar
- Taşıma Şekli: Denizyolu, karayolu, havayolu veya demiryolu tercihine göre teslim şekli belirlenmelidir.
- Risk Yönetimi: Riskin hangi noktada alıcıya geçtiği net olarak anlaşılmalıdır.
- Sigorta Kapsamı: Gerektiğinde ek sigorta yaptırılmalıdır.
- Hukuki Uyum: Tarafların bulunduğu ülke mevzuatları ile uyumlu olmalıdır.
- Maliyet Dağılımı: Nakliye, gümrük ve diğer masrafların hangi taraf tarafından karşılanacağı net olmalıdır.
Sonuç
Uluslararası teslim şekilleri (Incoterms), uluslararası ticarette taraflar arasındaki risk, sorumluluk ve maliyet dağılımını netleştirir. Doğru Incoterms seçimi, ticari ilişkilerde anlaşmazlıkları azaltır ve süreçlerin daha güvenli ilerlemesini sağlar. Biymed Akademi’nin Dış Ticaret Eğitimleri, katılımcılara Incoterms kurallarını doğru uygulama ve sözleşme hazırlama konusunda rehberlik eder.