Sözleşme Yaparken Dikkat Edilmesi Gereken Temel Noktalar
Bir sözleşme, iki veya daha fazla tarafın karşılıklı iradelerini ortaya koyduğu ve hukuken bağlayıcılığı olan bir belgedir. Bu nedenle sözleşme hazırlanırken dikkat edilmesi gereken unsurlar oldukça önemlidir. Yanlış veya eksik hazırlanmış bir sözleşme, ilerleyen dönemde ciddi hukuki sorunlara yol açabilir.
İster ticari ister bireysel bir sözleşme olsun, doğru şekilde hazırlanması hem tarafların haklarını korur hem de olası anlaşmazlıkların önüne geçer. İşte sözleşme yaparken dikkat edilmesi gereken temel adımlar:
1. Tarafların Kimlik Bilgileri Doğru Olmalıdır
Sözleşmede yer alan tarafların kimlik bilgileri, unvanları ve adresleri açıkça belirtilmelidir. Gerçek kişiler için ad-soyad ve T.C. kimlik numarası, tüzel kişiler için ise ticaret unvanı ve vergi numarası yer almalıdır. Yanlış veya eksik bilgi, sözleşmenin geçerliliğini riske atabilir.
2. Sözleşmenin Konusu Net Olmalı
Sözleşmenin konusu açık, somut ve anlaşılır bir şekilde yazılmalıdır. Belirsiz ifadeler ("yaklaşık", "gibi", "ileride belirlenecek") taraflar arasında yorum farklılıklarına neden olabilir. Örneğin bir hizmet sözleşmesinde hangi hizmetin hangi süreyle ve hangi koşullarda verileceği açıkça yazılmalıdır.
3. Hak ve Yükümlülükler Dengeli Dağıtılmalı
Bir sözleşmede en önemli bölümlerden biri tarafların hak ve yükümlülüklerinin net biçimde belirlenmesidir. Taraflardan birinin aşırı yükümlülük altına girmesi, ilerleyen süreçte uyuşmazlıklara yol açabilir. Bu nedenle her iki tarafın da menfaatleri korunmalıdır.
4. Sözleşme Süresi ve Fesih Şartları Belirtilmeli
Birçok sözleşme belirli bir süre için yapılır. Bu nedenle sözleşme süresi ve hangi durumlarda sözleşmenin feshedileceği mutlaka belirtilmelidir. Fesih koşulları yazılı şekilde tanımlanmalı, aksi halde tek taraflı iptaller sorun yaratabilir.
5. Ücret, Bedel ve Ödeme Şartları Açık Olmalı
Sözleşmede yer alan ücret veya bedel net şekilde belirtilmelidir. Ayrıca ödeme tarihleri, ödeme şekli ve gecikme durumunda uygulanacak cezai şartlar açıkça yazılmalıdır. Özellikle ticari ilişkilerde bu detayların net olması büyük önem taşır.
6. Gizlilik ve Rekabet Yasağı Maddesi
Özellikle iş ve ticaret alanında yapılan sözleşmelerde gizlilik maddesi önemli bir unsurdur. Taraflar birbirlerine ait bilgileri koruma yükümlülüğü altına girmelidir. Ayrıca bazı durumlarda rekabet yasağı da söz konusu olabilir; bu da yazılı olarak belirtilmelidir.
7. Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri
Her sözleşmede mutlaka bir yetkili mahkeme veya tahkim yeri belirtilmelidir. Taraflar arasında çıkabilecek uyuşmazlıkların hangi şehirde veya kurumda çözüleceği önceden belirlenirse, ileride yaşanabilecek zaman ve maliyet kayıpları önlenir.
8. Sözleşme Ekleri ve Ek Protokoller
Sözleşmeye dahil olan ek belgeler, fiyat listeleri, teknik şartnameler veya ek protokoller mutlaka sözleşmede belirtilmeli ve ek olarak iliştirilmelidir. Aksi halde bu belgelerin geçerliliği tartışmalı hale gelebilir.
9. İmzalar ve Onaylar
Her iki tarafın da sözleşmeyi kendi iradeleriyle imzalaması gerekir. Ayrıca tarih, yer ve imzaların ıslak veya elektronik ortamda geçerli olması önemlidir. Eğer tüzel kişiler sözleşme yapıyorsa, şirket kaşesi ve yetkili imzası da bulunmalıdır.
10. Hukuki Danışmanlık Almak
Sözleşme hazırlarken bir hukuk danışmanından veya bu konuda deneyimli bir uzmandan destek almak son derece faydalıdır. Özellikle yüksek tutarlı işlerde profesyonel destek almak olası riskleri azaltır.
Sık Yapılan Hatalar
- Sözlü anlaşmalara güvenmek
- Madde aralarında çelişen hükümler bulundurmak
- Sözleşme metninde boşluklar bırakmak
- Fesih şartlarını net belirtmemek
- Ek belgeleri iliştirmemek
Sözleşme Eğitimi Neden Önemlidir?
Birçok işletme yöneticisi ve satınalma uzmanı, sözleşme hazırlarken farkında olmadan ciddi hatalar yapmaktadır. Bu nedenle Sözleşme Yönetimi Eğitimi almak, doğru sözleşme hazırlama, risk analizi yapma ve olası uyuşmazlıklara karşı önlem alma konusunda büyük fayda sağlar.
Biymed Akademi olarak, profesyonellere yönelik hazırladığımız Sözleşme Yönetimi Eğitimi ile bu alandaki bilgi ve farkındalığı artırmayı hedefliyoruz. Eğitimde örnek sözleşmeler, risk yönetimi ve müzakere teknikleri gibi konulara da yer verilmektedir.
Sonuç
Bir sözleşme sadece bir kâğıt parçası değildir; tarafların gelecekteki ilişkisini belirleyen en önemli hukuki araçlardan biridir. Bu nedenle sözleşme yaparken dikkat edilmesi gerekenler konusunda bilinçli olmak hem bireyler hem de işletmeler için büyük önem taşır. Doğru hazırlanmış bir sözleşme, güvenli iş ilişkilerinin temelidir.